Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình đề nghị kiểm soát hình ảnh thuốc lá trên môi trường số

Chiều 9/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2027. Sau đó, các đại biểu thảo luận tại hội trường về hai dự án luật quan trọng, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi của người dân: dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế; và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Với dự án luật sửa đổi đồng thời sáu luật nêu trên, các đại biểu cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi, bổ sung cũng như nhiều nội dung của dự thảo. Các ý kiến góp ý tập trung vào hoạt động của cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, biện pháp bảo vệ khẩn cấp, việc tạm thời cách ly trẻ em, bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã và phân định trách nhiệm quản lý nhà nước.

Một số đại biểu đề nghị bổ sung quy định về thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ khẩn cấp, yêu cầu chuyên môn đối với cán bộ cấp xã, đồng thời thiết lập cơ chế bảo đảm an toàn, chăm sóc liên tục cho trẻ em trong trường hợp cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhiều ý kiến xoay quanh nội dung, việc sử dụng hình ảnh và diện tích quảng cáo trên bao bì thuốc lá cũng như trên các nền tảng số.

Phát biểu thảo luận, đại biểu Trần Thế Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hải Hậu, thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình, đề nghị làm rõ quy định cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá tại khoản 10 Điều 9 và sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 1 của dự thảo Luật.

Đại biểu đánh giá dự thảo có nhiều điểm mới, tiến bộ, nhất là việc kiểm soát chặt chẽ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; cấm trưng bày, bán thuốc lá trên môi trường điện tử và tăng cường trách nhiệm bảo vệ người chưa đủ 18 tuổi. Theo đại biểu, những quy định này góp phần phòng ngừa nguy cơ gây hại cho sức khỏe, bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trước tác hại của thuốc lá.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần quan tâm hơn đến nguy cơ người chưa đủ 18 tuổi tiếp xúc bị động với hình ảnh thuốc lá trên môi trường số, nhất là mạng xã hội và các nền tảng chia sẻ video. Hiện nay, học sinh, thanh thiếu niên thường xuyên sử dụng mạng xã hội để học tập, tìm kiếm thông tin và giải trí. Trong quá trình xem video, clip, các em có thể bất ngờ bắt gặp hình ảnh thuốc lá được lồng ghép hoặc những thông điệp quảng bá xuất hiện xen kẽ. Dù không chủ động tìm kiếm, những hình ảnh này vẫn có thể tác động đến nhận thức, khơi gợi sự tò mò và hình thành nhu cầu sử dụng thuốc lá ở lứa tuổi này.

Phân tích cụ thể, đại biểu Trần Thế Anh cho biết khoản 10 Điều 9 dự thảo đã quy định cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm và các sản phẩm khác dành riêng cho người chưa đủ 18 tuổi. Song, một video hoặc nội dung giải trí hoàn toàn có thể được xây dựng chủ yếu nhằm thu hút thanh thiếu niên nhưng lại được phát hành trên mạng xã hội, phục vụ nhiều nhóm tuổi. Vì vậy, tiêu chí “dành riêng” có thể chưa bao quát đầy đủ những nội dung truyền thông hướng tới người chưa đủ 18 tuổi trên môi trường số, dẫn đến cách hiểu khác nhau khi áp dụng.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu chỉnh lý khoản 10 Điều 9 theo hướng cấm sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm, các sản phẩm hoặc nội dung truyền thông dành riêng hoặc chủ yếu cho người chưa đủ 18 tuổi, kể cả nội dung được cung cấp, phát hành, phân phối trên môi trường điện tử; trừ trường hợp tuyên truyền, phổ biến thông tin và giáo dục về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Đề xuất này được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm quy định có tính bao quát, dễ áp dụng trong bối cảnh môi trường số phát triển mạnh, qua đó bảo vệ hiệu quả hơn thế hệ trẻ trước những tác động tiêu cực từ hình ảnh thuốc lá.