Dùng công nghệ giúp tài chính tiêu dùng minh bạch: vay đúng, trả đúng

Thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam đang trải qua những thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển và nhu cầu minh bạch thông tin từ phía người tiêu dùng ngày càng cao. Theo ông Trần Anh Quý, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), hiện có 16 công ty tài chính hoạt động trong lĩnh vực này, trong đó 13 tổ chức tín dụng là thành viên của Hiệp hội Ngân hàng. Việc nâng cao nhận diện thương hiệu của các công ty tài chính chính thống là rất quan trọng nhằm giúp khách hàng phân biệt giữa các kênh cho vay hợp pháp và không hợp pháp.

Để giải quyết vấn đề này, một trong những giải pháp được đề xuất là kết nối các website và ứng dụng của công ty tài chính với nguồn thông tin từ cơ quan quản lý hoặc Hiệp hội Ngân hàng. Điều này sẽ giúp khách hàng dễ dàng kiểm tra xem đơn vị cung cấp dịch vụ có nằm trong danh sách tổ chức được cấp phép hay không. Tuy nhiên, nhận diện thương hiệu chỉ là bước khởi đầu. Người vay cần được trang bị kiến thức đầy đủ về khoản vay, chi phí và nghĩa vụ của mình.

Ông Lê Xuân Đồng, Giám đốc điều hành khối nghiên cứu thị trường và tư vấn FiinGroup, cho rằng vẫn còn một bộ phận khách hàng chưa được tiếp cận đầy đủ với các sản phẩm tài chính. Đặc biệt, với giới trẻ, tài chính tiêu dùng không chỉ đơn thuần là khoản vay mà còn là một phần của hành trình mua sắm. Do đó, các doanh nghiệp cần thay đổi cách phát triển sản phẩm và tăng cường giáo dục tài chính. Hiện tại, hoạt động truyền thông chủ yếu tập trung vào các thông điệp như “vay nhanh” và “thủ tục đơn giản”, trong khi thông tin giúp khách hàng hiểu rõ về tài chính cá nhân còn hạn chế.

Để cải thiện tình hình, ông Đồng nhấn mạnh sự cần thiết phải hướng dẫn người dân về thời điểm và số tiền nên vay, cũng như cách thức trả nợ đúng hạn. Đối với những người chưa có lịch sử tín dụng, việc sử dụng tài khoản ngân hàng và thanh toán các hóa đơn qua phương thức điện tử có thể tạo ra dữ liệu để đánh giá tín nhiệm. Từ đó, các công ty tài chính có thể phát triển các khoản vay nhỏ, từ 3-5 triệu đồng, nhằm giúp khách hàng dần hình thành lịch sử tín dụng.

Cùng với dữ liệu, công nghệ cũng đang thay đổi cách mà khách hàng tiếp cận và hiểu về khoản vay. Bà Lê Quế Hương, Giám đốc cấp cao khối kỹ thuật số và thương hiệu Shinhan Finance, đã đề xuất việc dán nhãn cho các ứng dụng tài chính chính thống. Danh sách các ứng dụng được xác thực có thể được lưu trữ trên cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý, giúp người dân dễ dàng kiểm tra tính hợp pháp của các dịch vụ tài chính.

Tại Shinhan Finance, doanh nghiệp đã triển khai 100% ký số, cho phép khách hàng xem bản tóm tắt khoản vay trên ứng dụng iShinhan trước khi ký hợp đồng. Bản tóm tắt này bao gồm số tiền giải ngân, lãi suất, số tiền thanh toán và thời hạn vay, giúp khách hàng nắm rõ thông tin trước khi quyết định. Ông Hồ Minh Tâm, Tổng giám đốc VietCredit, cũng cho rằng chuyển đổi số giúp thông tin khoản vay được hiển thị trực tiếp trong quá trình giao dịch, giúp khách hàng theo dõi số tiền gốc, lãi, phí và thời hạn thanh toán một cách dễ dàng.

Tóm lại, việc áp dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện cho người tiêu dùng có những quyết định tài chính đúng đắn hơn. Sự kết hợp giữa công nghệ, dữ liệu và giáo dục tài chính sẽ là chìa khóa để phát triển một thị trường tài chính tiêu dùng bền vững và an toàn hơn trong tương lai.