Nghề biển tạo nền cho chế biến hải sản
Vùng ven biển Hải Hậu từ lâu gắn với nghề đánh bắt hải sản, làm ngư cụ và chế biến hải sản theo phương pháp truyền thống. Từ ngày 1/7/2025, địa bàn huyện Hải Hậu cũ được tổ chức thành 8 xã của tỉnh Ninh Bình: Hải Hậu, Hải Anh, Hải Tiến, Hải Hưng, Hải An, Hải Quang, Hải Xuân và Hải Thịnh. Trong đó, Thịnh Long cũ cùng Hải Châu và Hải Ninh hợp thành xã Hải Thịnh.
Cách tổ chức này cho thấy một vùng biển không chỉ sống nhờ sản phẩm tươi sống mà còn dựa vào năng lực chế biến để giữ nguyên liệu lâu hơn, dễ vận chuyển hơn và tạo ra hàng hóa có thể đi xa. Ở những nơi như Thịnh Long cũ, điều này đặc biệt rõ vì sản phẩm chế biến vừa phục vụ bữa ăn hằng ngày, vừa góp mặt trong các kênh bán hàng có bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc.
Chả cá, chả mực và nhóm sản phẩm quen thuộc
Trong số các mặt hàng mang dấu ấn địa phương, chả cá và chả mực là hai sản phẩm được nhắc nhiều nhất. Công ty TNHH Quý Thịnh ở tổ dân phố 13 có chả cá Tâm An và chả mực Tâm An cùng được công nhận OCOP 4 sao; cùng cơ sở này còn có xúc xích Sunny đạt OCOP 3 sao. Từ nguyên liệu biển địa phương, các sản phẩm được chế biến thành dạng tiện dùng hơn, phù hợp với nhu cầu mua về làm quà, dùng trong bữa cơm gia đình hoặc bày trên mâm cỗ.
Cùng với đó, Công ty TNHH Hải sản Hải Thịnh có mắm tép Tân Phú, mắm tôm Tân Phú đạt OCOP 3 sao và nước mắm Tân Phú đạt OCOP 4 sao. Công ty TNHH Chế biến hải sản Tân Long cũng có sứa ăn liền Tân Long và mắm tôm Tân Long đạt OCOP 3 sao. Nhóm sản phẩm này phản ánh một cách làm quen thuộc của vùng biển: tận dụng hải sản theo mùa, chế biến để kéo dài thời gian sử dụng, rồi đóng gói thành hàng hóa có thể bán rộng hơn ngoài phạm vi làng biển.
OCOP và việc giữ thương hiệu vùng biển
Hải Hậu hiện được ghi nhận là huyện có nhiều sản phẩm OCOP nhất tỉnh, với 88 sản phẩm; trong đó có 76 sản phẩm 3 sao, 11 sản phẩm 4 sao và một sản phẩm du lịch cộng đồng đang được trình đánh giá 5 sao. Con số này cho thấy hải sản chế biến không còn là câu chuyện riêng của vài hộ sản xuất mà đã trở thành một phần của kinh tế nông thôn địa phương.
Ở Thịnh Long cũ, chính quyền và các cơ sở sản xuất tập trung nhiều hơn vào việc nâng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, nhãn hàng, truy xuất nguồn gốc và quảng bá thương hiệu. Cách làm đó giúp sản phẩm biển địa phương bước từ chỗ bán theo kinh nghiệm sang chỗ có tên gọi rõ ràng, mẫu mã nhất quán và khả năng nhận diện tốt hơn trên thị trường.
Nhìn rộng hơn, những sản phẩm như chả cá, chả mực, nước mắm hay mắm tép không chỉ đáp ứng nhu cầu ăn uống. Chúng còn là một dạng đại diện cho nghề biển Hải Hậu, cho thấy một vùng đất ven biển có thể tạo sinh kế bằng cả đánh bắt, chế biến và thương mại. Với du khách, đây cũng là những món hàng mang tính địa phương rõ nét, dễ tìm mua khi ghé qua vùng biển này.
Tên cũ còn trong hàng hóa mới
Dù địa giới đã thay đổi, các tên gọi gắn với biển như Thịnh Long, Tân Phú hay Tân Long vẫn còn xuất hiện trong nhiều sản phẩm chế biến. Đó là cách các cơ sở giữ liên hệ với nơi sản xuất, đồng thời giúp người mua nhớ đến nguồn gốc của mặt hàng. Khi tên địa phương đi cùng bao bì, nhãn mác và tiêu chuẩn OCOP, sản phẩm không chỉ còn là hàng ăn mà còn là dấu hiệu nhận biết một vùng nghề.
Với Hải Hậu, câu chuyện chả cá, chả mực và các loại hải sản chế biến cho thấy một chuyển động âm thầm nhưng bền bỉ: từ bán nguyên liệu sang bán sản phẩm hoàn chỉnh. Trong chuyển động đó, biển vẫn là điểm tựa chính, còn chế biến và thương hiệu là cách để giá trị từ biển ở lại lâu hơn với người dân địa phương.
Hỏi đáp nhanh
Sau sắp xếp, Hải Hậu hiện có những xã nào?
Từ 1/7/2025, Hải Hậu cũ được tổ chức thành 8 xã: Hải Hậu, Hải Anh, Hải Tiến, Hải Hưng, Hải An, Hải Quang, Hải Xuân và Hải Thịnh. Thịnh Long cũ thuộc xã Hải Thịnh.
Những sản phẩm hải sản chế biến nào nổi bật ở Thịnh Long cũ?
Chả cá Tâm An, chả mực Tâm An, nước mắm Tân Phú, mắm tép Tân Phú, mắm tôm Tân Phú, sứa ăn liền Tân Long và mắm tôm Tân Long là những sản phẩm được nhắc nhiều trong nhóm OCOP của địa phương.
