Bức tranh chung của OCOP Hải Hậu
OCOP là Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, trong đó sản phẩm được đánh giá và phân hạng theo các mức từ 3 sao đến 5 sao. Ở Hải Hậu, chương trình này nhanh chóng đi vào chiều sâu vì bám rất sát thế mạnh địa phương: lúa gạo, thực phẩm chế biến, cây dược liệu, nghề biển và du lịch nông thôn. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, huyện Hải Hậu là địa phương dẫn đầu tỉnh Nam Định với 123 sản phẩm OCOP, nhiều hơn Giao Thủy 121 sản phẩm.
Điểm đáng chú ý là OCOP ở đây không dồn vào một vài cơ sở lớn mà lan ra nhiều không gian sản xuất khác nhau. Báo Nam Định từng ghi nhận 100% xã, thị trấn của huyện đều có sản phẩm OCOP, cho thấy đây đã là một mạng lưới sản phẩm tương đối rộng. Ở cấp xã hiện nay, xã Hải Hậu mới cũng có 23 sản phẩm đạt chuẩn, trong đó có 3 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm du lịch cộng đồng 5 sao đầu tiên của cả nước.
Những nhóm sản phẩm làm nên diện mạo vùng biển
Nếu nhìn theo nhóm ngành, OCOP Hải Hậu hiện lên không đơn tuyến. Có thể thấy rõ bốn mảng lớn: gạo và nông sản, bánh và đồ ăn truyền thống, trà dược liệu, cùng hải sản chế biến. Sự đa dạng này phản ánh cách người dân địa phương tận dụng đồng đất ven biển, nguồn nguyên liệu từ ruộng đồng và lợi thế đánh bắt, nuôi trồng thủy sản để tạo sản phẩm hàng hóa.
- Gạo và nông sản: Trong nhóm này có gạo Tám xoan Hải Hậu, gạo nếp Bắc, gạo nếp Vò Gi và gạo Tết Vua. Đây là những sản phẩm quen thuộc với sinh kế nông nghiệp của vùng, đồng thời cho thấy lúa gạo vẫn là nền tảng quan trọng trong hệ sinh thái OCOP địa phương.
- Bánh và đồ ăn truyền thống: Bánh nhãn Tết Vua là cái tên được nhắc nhiều, bên cạnh một số sản phẩm bánh nướng, bánh dẻo. Nhóm hàng này thường gắn với nhu cầu quà biếu, tiêu dùng hằng ngày và giữ được nét ẩm thực dân dã của vùng quê biển.
- Trà và dược liệu: Hải Hậu còn phát triển các sản phẩm từ cây dược liệu như trà dây thìa canh, trà Thanh Tâm An và cao dây thìa canh. Việc đưa cây dược liệu vào OCOP cho thấy vùng đất này không chỉ dựa vào lúa và biển, mà còn mở thêm hướng đi từ nông nghiệp xanh, chế biến sâu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
- Hải sản chế biến: Nước mắm Nhà thờ đổ, nước mắm Ninh Cơ, nước mắm Tân Phú, mắm tôm Tân Phú, sứa ăn liền, chả cá Tâm An và chả mực Tâm An là những sản phẩm cho thấy thế mạnh biển của Hải Hậu đã được đưa vào chế biến và đóng gói bài bản hơn. Một số sản phẩm trong nhóm này đã được công nhận 3 sao hoặc 4 sao, tạo thêm độ tin cậy cho thị trường.
- Đặc sản gắn với cảnh quan biển: Muối biển sạch Vạn Ninh cũng nằm trong nhóm sản phẩm được nhắc đến nhiều khi nói về OCOP Hải Hậu. Đây là một ví dụ cho thấy sản phẩm địa phương không chỉ đến từ nông sản chế biến mà còn từ các giá trị rất gần với đời sống ven biển.
OCOP đi cùng du lịch và sinh kế địa phương
Ở Hải Hậu, OCOP không chỉ là chuyện xếp hạng sao. Chương trình còn gắn với việc chuẩn hóa bao bì, nâng chất lượng, tạo truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh tiêu thụ. Theo các bài viết của ngành Công Thương, sản phẩm OCOP giúp người mua nhận diện hàng hóa có chất lượng, còn người sản xuất có thêm động lực để làm bài bản hơn.
Vai trò ấy thể hiện khá rõ ở khu vực Thịnh Long cũ, nơi các cơ sở chế biến hải sản phát triển nhiều mặt hàng như sứa ăn liền, chả mực và chả cá. Với mảng dược liệu, nhiều hộ đã chuyển đổi đất kém hiệu quả sang trồng cây làm trà và cao dược liệu. Đây là bước đi cho thấy OCOP đã trở thành một phần của sinh kế, thay vì chỉ là nhãn hiệu dán lên sản phẩm sau cùng.
Du lịch cũng đi cùng sản phẩm. Báo Nam Định từng ghi nhận du khách đến Hải Hậu có thể ở homestay sinh thái, đạp xe thăm cảnh nông thôn, thưởng thức các món đặc sản như nem nắm, bánh nhãn, gạo nếp và ghé thăm những không gian làng nghề, di tích ở vùng phụ cận. Theo đó, Ecohost Hải Hậu trở thành điểm nhấn khi là sản phẩm du lịch cộng đồng đầu tiên của cả nước đạt 5 sao.
Ở cấp xã hiện nay, xã Hải Hậu mới được thành lập trên cơ sở nhập Hải Trung, Hải Long và thị trấn Yên Định. Việc địa phương này có 23 sản phẩm đạt chuẩn, trong đó có 3 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm du lịch cộng đồng 5 sao, cho thấy OCOP không đứng riêng lẻ mà đang đi cùng quá trình tái cấu trúc không gian nông thôn, dịch vụ và trải nghiệm du lịch.
Không gian Hải Hậu sau sắp xếp đơn vị hành chính
Từ ngày 1/7/2025, không gian huyện Hải Hậu cũ được tổ chức lại thành 8 xã thuộc tỉnh Ninh Bình gồm: Hải Hậu, Hải Anh, Hải Tiến, Hải Hưng, Hải An, Hải Quang, Hải Xuân và Hải Thịnh. Đây là thay đổi lớn về địa giới, nhưng không làm đứt gãy mạch sản xuất và tên tuổi sản phẩm đã gây dựng nhiều năm trước đó.
Có thể xem OCOP là một trong những dấu nối rõ nhất giữa Hải Hậu cũ và không gian hành chính mới. Những sản phẩm mang dấu ấn gạo, bánh, trà, nước mắm, sứa, chả cá hay du lịch cộng đồng vẫn tiếp tục đại diện cho cách một vùng quê biển tạo ra giá trị từ nguyên liệu bản địa, lao động địa phương và kinh nghiệm sản xuất tích lũy lâu dài.
Trong bức tranh chung của Ninh Bình hiện nay, Hải Hậu vẫn là một vùng nổi bật về OCOP không chỉ vì số lượng sản phẩm, mà còn vì sự đa dạng giữa nông nghiệp, thủy sản, dược liệu và du lịch cộng đồng. Chính sự đa dạng ấy tạo nên bản sắc của một vùng quê ven biển đang phát triển từ thế mạnh sẵn có, theo cách bền bỉ và có trật tự hơn.
Hỏi đáp nhanh
OCOP Hải Hậu nổi bật ở những nhóm sản phẩm nào?
Nổi bật nhất là gạo và nông sản, bánh truyền thống, trà dược liệu, hải sản chế biến và du lịch cộng đồng. Một số sản phẩm tiêu biểu gồm gạo Tám xoan Hải Hậu, bánh nhãn, trà dây thìa canh, nước mắm, chả cá, sứa ăn liền và Ecohost Hải Hậu.
Vì sao Hải Hậu được xem là vùng OCOP mạnh của Nam Định cũ?
Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, Hải Hậu là địa phương dẫn đầu tỉnh với 123 sản phẩm OCOP, và báo chí địa phương cũng ghi nhận 100% xã, thị trấn của huyện đều có sản phẩm OCOP. Điều đó cho thấy chương trình đã lan khá rộng trong đời sống sản xuất ở địa phương.
Xã Hải Hậu mới có điểm gì đáng chú ý về OCOP?
Xã Hải Hậu mới có 23 sản phẩm đạt chuẩn, trong đó có 3 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm du lịch cộng đồng 5 sao đầu tiên của cả nước. Đây là một trong những điểm nhấn của vùng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Vùng Hải Hậu hiện nay gồm những xã nào?
Từ ngày 1/7/2025, không gian huyện Hải Hậu cũ được tổ chức thành 8 xã: Hải Hậu, Hải Anh, Hải Tiến, Hải Hưng, Hải An, Hải Quang, Hải Xuân và Hải Thịnh.
